Fagaare ka hadalku waa mid ka mid ah xirfadaha ugu muhiimsan ee qofka ka caawiya nolosha, hadday tahay waxbarasho, shaqo ama nolol bulsho. Si kastaba ha ahaatee, dad badan ayaa la kulma cabsi iyo jahawareer marka ay isku dayaan in ay dad hortooda ka hadlaan, gaar ahaan haddii aanay hore u helin tababar ku filan. Xaaladdan ayaa inta badan keenta in qofku dareemo culays nafsaani ah iyo mid jidheed, sida gariir, hadal kala go’ ama kalsooni darro. Taasi waxay muujinaysaa in fagaare ka hadalku uusan ahayn wax si fudud u yimaada, balse uu u baahan yahay barasho iyo ku celcelin joogto ah.

Khabiirka ku xeeldheer arrimaha hadalka bulshada hortiisa, Bertrand Briet, ayaa si qoto dheer uga hadlay sida qofku u kobcin karo xirfaddan. Waxa uu tilmaamay in marka qofku hadal ka jeedinayo meel dadweyne, dhammaan indhaha iyo dareenka dadka ay u soo jeestaan, si ay u qiimeeyaan sida uu u hadlayo iyo sida uu isu muujinayo. Dadka dhageysanaya ma aha oo kaliya inay maqlaan waxa uu qofku sheegayo, balse waxay si dhow ula socdaan muuqaalkiisa, dhaq-dhaqaaqiisa, iyo ishaarooyinka uu isticmaalayo. Waxyaalahan ayaa si toos ah uga tarjumaya xaaladda nafsiga ah ee qofka, heerka kalsoonidiisa, iyo sida uu bulshada ula falgalo.

Waxaa kale oo uu khabiirku carrabka ku adkeeyay in kalsoonidu tahay tiirka ugu weyn ee hadalka wanaagsan. Qofka kalsoonida leh ayaa awood u leh inuu si cad oo deggan u cabbiro fikirkiisa, halka qofka aan kalsoonida lahayn uu ku adkaanayo inuu si hufan u gudbiyo waxa uu doonayo. Si kastaba ha ahaatee, kalsoonidaas ma aha mid qofku ku dhasho oo keliya, balse waa mid la kasbado oo lagu dhiso tababar iyo waayo-aragnimo.

Arrinta ugu muhiimsan ee la xusay waa in carruurta lagu bilaabo tababarka fagaare ka hadalka iyagoo da’ yar. Waqtiga ugu habboon ee lagu bilaabi karo waa ka hor inta aanu ilmuhu gaarin da’da 11 sano jir, maadaama marxaladdan uu jidhka iyo maskaxdu si fudud u qaadan karaan xirfadaha cusub. Inta lagu jiro da’daas, ilmuhu wuxuu baran karaa sida uu u waafajin karo hadalka iyo dhaqdhaqaaqa jidhkiisa, taasoo ka dhigaysa hadalkiisa mid soo jiidasho leh oo la fahmi karo.

Mid ka mid ah hababka ugu wanaagsan ee carruurta loogu tababari karo waa in lagu dhiirrigeliyo doodaha fasalka dhexdiisa. Macallimiintu waxay door muhiim ah ka ciyaaraan arrintan, iyagoo ardayda ku bara inay fikradahooda si xor ah u cabbiraan, isla markaana ay dhegeystaan aragtida dadka kale. Doodaha noocan ahi waxay kobciyaan kalsoonida ardayda, waxayna barayaan sida loo hadlo iyo sida loo difaaco aragtiyaha.

Sidoo kale, waxaa faa’iido weyn leh in ardayda la siiyo fursado ay horta dadka uga hadlaan, sida inay jeediyaan khudbado gaagaaban, ama ay soo gudbiyaan warar ay maqleen. Dugsiyada qaar ayaa isticmaala nidaamyo ay ku magacaabaan “idaacadda subaxnimo,” halkaas oo ardaydu ay si joogto ah uga hadlaan arrimo kala duwan horta saaxiibadood iyo macallimiintooda. Habkan ayaa si weyn u dhisa geesinimada iyo kalsoonida ilmaha.

Inkasta oo ay jiraan carruur si dabiici ah ugu nugul hadalka bulshada hortiisa, haddana taasi macnaheedu ma aha in kuwa kale aysan baran karin. Xirfaddan waa mid qof walba uu horumarin karo haddii uu helo fursad iyo tababar ku filan. Sidoo kale, heerka dhaqaale ama bulsho ee qofku ka soo jeedo saamayn weyn kuma laha awooddiisa hadalka, balse waxa ka muhiimsan waa dadaalka iyo joogtaynta tababarka.

Gabagabadii, fagaare ka hadalku waa xirfad muhiim ah oo qofka ka caawisa horumarka nolosha. Haddii si habboon loo baro carruurta iyagoo yar, waxay ka gudbi karaan cabsida, waxayna noqon karaan dad kalsooni leh oo si hufan ula xiriiri kara bulshada. Taasi waxay u sahleysaa inay mustaqbalka noqdaan hoggaamiyeyaal, macallimiin ama xirfadlayaal si fiican u cabbiri kara fikradahooda.

Abdulkadir Uukow

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.